Bek en verenrot is een zeer ernstige ziekte, die helaas nog steeds zeer actief is in Nederland. Daarom word in dit artikel extra aandacht besteed aan het herkennen van de ziekte, en waardoor deze is te krijgen. Mocht u een kromsnavel gaan aanschaffen is het zéér belangerijk dat u dit artikel en de foto's in uw hoofd print, aangezien er nog steeds vogelhandelaren en dierenwinkels kromsnavels met PBFD verkopen. .
Wat betekent P.B.F.D.?
P.B.F.D staat voor Psittacine Beak & Feather Disease. Letterlijk vertaald is het: Kromsnavel bek en veren ziekte. In het Nederlands word dit vaak Bek en Verenrot genoemd.
Geschiedenis van P.B.F.D.:
P.B.F.D. is voor het eerst ontdekt en uitgebreid beschreven door de Australische dierenarts Dr. Ross Perry in 1975. Het word sindsdien als 1 van de meest voorkomende ziektes in Australië beschouwd. Omdat er veel aan wildvang gedaan werd, is het zeer belangrijk dat deze informatie de wereld over gaat.
Sommige gaven de schuld aan zonnebloempitten, anderen dachten dat het door inteelt zou komen.
Onderzoek op de Murdoch University door Dr Davis Pass, Ross Perry en Sarah Wylie brachten naar buiten dat PBFD een nieuw soort virus was.
Uit recent onderzoek op de University of Sydney door Dr. Garry Cross en Shane Raidal, blijkt dat de ziekte veelal door kaketoes en andere kromsnavels wereldwijd wordt verspreid. Ook wordt gedemonstreerd dat de ziekte voorkomen kan worden door vaccinatie.
Varianten van P.B.F.D.
Deze ziekte komt in twee varianten voor: of het virus zit in de veren of het zit in het bloed. Wanneer de papegaai het in zijn veren heeft is hij nog niet ziek maar kan op dat moment wel aan andere papegaaien de ziekte overbrengen. Als na 3 maanden er weer getest wordt zijn er twee mogelijkheden: of hij is het virus kwijt uit zijn veren (dan is de papegaai dus gewoon weer gezond) of het is in zijn bloed gegaan.
De oorzaak van P.B.F.D.
P.B.F.D. word veroorzaakt door een redelijk simpel virus, het circovirus, die de cellen van de veren de snavel besmet en dood, tevens tast het de cellen aan van het afweersysteem, hierdoor kunnen andere volgelziektes, bacterien en andere infecties optreden. Eigenlijk is het dus een beetje te vergelijken met het H.I.V virus van de mens.
Psittacine circovirus meet 16 nm in diameter en is een cirkelvormig vastgelopen DNA molecuul. Dit maakt het de kleinst bekende virus wat in staat is om een ziekte te vormen.
De Psittacine circovirus zorgt alleen voor problemen bij kromsnavels!
Zo ver we weten, is nog geen andere vogelsoort of ander dier besmet geweest met dit virus. Een soortgelijk virus is wel gezien bij duiven, en word waarschijnlijk veroorzaakt door hetzelfde soort type virus, maar met een andere DNA structuur.
Vaak komt het voor bij hele jonge vogels, deze overleven het meestal niet. Toch kunnen óók oudere vogels besmet raken.
Herkenning van P.B.F.D.
Het is vaak al snel aan de veren van de vogel te zien of de vogel is besmet. Er kan dan aan de hand van een enkel consult worden vastgesteld of het virus in een verder stadia is gevorderd.
Hieronder zie je een grijze roodstaart besmet met het virus.
|
|
|
Uitvallende veren (foto: Hareco)
|
 |
|
Vieze schachten (foto: Hareco)
|
Chronische PBFD is snel in zijn ontwikkeltijd en voortgang, veren worden al snel vervangen door typisch uitziende PBFD-veren.
|
|
|
Veerschacht (foto: Hareco)
|
 |
|
Veerschachten (foto: Hareco)
|
Bij kaketoes zijn het vaak de pluisveren die onder de dekveren zitten die als eerste worden aangetast door het virus. De PBFD-veren zijn fragiel en zijn vaak bedekt met een dikke huls/schacht (als het gaat om nieuw doorkomende veren). Omdat de pluisveren als eerste worden aangetast ontstaan er vele kale plekken. Omdat er minder stof aangemaakt kan worden word het verenpakket dof en de bek glimmend.
Alle signalen op een rijtje:
-
Foute lijnen
-
Een dikke of vernauwde huls/schacht
-
Geklonterd bloed aan de gevormde veerschacht
-
Bij jonge vogels een lichte groeiachterstand
-
De uitgevallen veren veroorzaken open plekken
die rood zijn
-
De nog aanwezige veren zijn dof
-
De snavel is extra glimmend
-
De vogel verliest gewicht
-
Het eetpatroon verandert
-
De vogel heeft verminderde activiteit
-
Dunne groene ontlasting
Letwel, de genoemde kenmerken kunnen een indicatie zijn van PBFD maar natuurlijk ook van andere al dan niet onschuldige ziekten. Daarom raden wij altijd een bezoek bij de dierenarts aan voor de meest betrouwbare diagnose.
Ook bij vogels met een goed afweersysteem, is het aan de buitenkant zeer moeilijk te constateren dat ze besmet zijn met het virus.
Het patroon van de veren abnormaliteit wat zich ontwikkelt, kunnen vaak de stadia van de ziekte worden herkend omdat de ziekte zich normaal zeer langzaam verspreid.
|
|
|
De bek van een parkiet met PBFD
|
 |
De bek van een parkiet met PBFD in verder stadium
|
Het eerste stadium is dat veren op een mysterieuze wijze uitvallen, of uit het lijf worden getrokken. Bij vogels met een groen verenkleed is het vaak het beste zichtbaar. De nieuwe veren komen vaak geel door of een andere abnormale kleur. Dit is waarschijnlijk de oorzaak van microscopisch kleine veranderingen in de verenstructuur.
In het tweede stadium word vaak sneller vastgesteld dat de vogel ziek is, de vogel kan nog maar moeilijk eten, verliest gewicht en gaat dood. Dit gebeurt vaak door een bacteriële infectie, virusinfectie of schimmels. Acute geinfecteerde vogels hebben vaak groene diarree. Deze tekens worden vaak klinisch gediagnostiseerd als secundaire bacteriële of chlamydia besmettingen. Nochtans, kan het virus hepatitis veroorzaken, in het bijzonder bij kaketoes. Sommige vogels kunnen aan hepatitis zonder duidelijke veerletsels sterven.
Diagnose van P.D.F.B.
In Nederland kunnen kromsnavels bij een erkend vogelarts worden getest. De dierenarts neemt bloed van de vogel af en een stukje veer (dit gebeurt vaak onder een roesje) en dit word dan naar opgestuurd naar Het Laboratorium van Dhr van Haeringen te Wageningen. Binnen 14 dagen word de uitslag bekend gemaakt. (let wel op, als de uitslag negatief is, houd dit in dat de vogel NIET besmet is en het positief nieuws is).
Aan de gang zijnde PBFD is niet moeilijk te diagnosticeren. De moeilijkste te diagnosticeren gevallen zijn de kromsnavels die slechts subtiel uitende tekens hebben vanwege hun leeftijd of immuniteit.
Het histologische onderzoek van veerfollikels word in routine gebruikt om de klinische ziekte te bevestigen, maar het is niet geschikt om net geïncubeerde besmettingen te diagnosticeren.
Het Circovirus kan in beïnvloedde veren door haemagglutination analyse (HA) worden ontdekt, en door HI kunnen de antilichamen in bloed, serum, plasma of dooier worden ontdekt.
De opsporing van het virus door HA is momenteel de beste methode beschikbaar in Australië voor het ontdekken van circovirus. Het is een waardevol hulpmiddel om virus in veren, lever en faecaliën (uitwerpselen) te ontdekken.
Het kan bij actief veerpulp of droge veren worden uitgevoerd. Bij kaketoes zijn de poederveren de beste veren voor HA tests, omdat zij vaak de eerste om zijn beïnvloed worden. Het testen van de veer heeft boven faecaal de voorkeur, omdat de pbfd-beïnvloedde vogels geen hoge concentraties van virus in faecaliën afscheiden en sommige chronisch beïnvloedde vogels slechts bij tussenpozen afscheiden.
De meeste vogels die aan PBFD bezwijken zijn minder dan 2 jaar oud. Nochtans, zouden alle leeftijdsgroepen voor circovirus besmetting als vatbaar moeten worden beschouwd. De chronische blootstelling aan hoge concentraties van virus en/of de spanning, worden waarschijnlijk vereist voor besmetting in volwassen vogels.
Incubatietijd
De incubatieperiode van PBFD kan kort zijn zoals 21 dagen maar het is waarschijnlijk afhankelijk van de kracht van het virus; de leeftijd van de vogel; het stadium van de veerontwikkeling; en het ontbreken van immuniteit.
De primaire circovirusreplicatie komt waarschijnlijk in de slijmbeurs van het lymfeweefsel van Fabricius en/of maagdarmkanaal voor. De secundaire virusreplicatie komt in de lever en de zwezerik en waarschijnlijk andere weefsels voor. Het doelorgaan is de epidermis en de manifestatie van huidziekte in de rui. De vogels die besmet worden nadat de veerontwikkeling heeft voltooid kunnen klinische tekens tot hun volgende rui niet ontwikkelen. Dit kan zes of meer maanden vergen.
P.D.F.B. vastgesteld, en nu?
Maar weinig kromsnavels herstellen van PBFD. Hieronder zie je een agapornis die veel mazzel heeft gehad en erbovenop is gekomen, maar deze is 1 van de weinige.
|
|
|
|
Aga met PBFD
|
|
 |
|
|
Aga na PBFD
|
|
Momenteel word er nog steeds gezocht naar een geneesmiddel. Er word flink geëxpirimenteerd waarvan een paar vogels daadwerkelijk zijn genezen, maar het percentage is zo klein, dat het geen geneesmiddel genoemd kan worden.
Preventie
Zeer belangrijk om de ziekte te bestrijden is dat alle papegaaienkwekers openheid van zaken geven en hun blik minder naar de portemonne maar naar de toekomst van de papegaaien moeten richten. Want hoewel veel kwekers weten dat hun kweekkoppels zijn besmet, worden op grote schaal jonge papegaaien op de markt 'gedumpt', met alle vreselijke gevolgen van dien. Ook worden besmette vogels aan andere kwekers doorverkocht zodat al zeer veel kwekers met de besmetting in aanraking zijn gekomen. Wilt u geen besmette vogel kopen is het dus raadzaam een goede eerlijke kweker of handelaar te zoeken. Dit is natuurlijk makkelijk gezegd maar hoe kan een 'leek' het kaf van het koren scheiden. Zoals we hier boven al vermeld hebben kunt u aan de buitenkant van de vogel niet altijd zien of de vogel besmet is. Wilt u er 100 % van overtuigd zijn dat de papegaai die u koopt gewoon gezond, is het noodzakelijk dat er bij de papegaai een keuringsrapport wordt geleverd met daarin de uitslagen van o.a. de P.B.F.D.-test. Weigert de verkoper zo'n test ziet u dan af van de koop. Aangezien dit dure testen zijn, worden ze niet vaak al door de handelaren en kwekers gedaan. Dus de manier om de ziekte niet te verspreiden en uit te bannen is ieder geval geen (baby)papegaai te kopen zonder certificaat. Dit zijn over het algemeen iets duurdere vogels, echter 100% gezond.
Uw ervaring
Om de verspreiding zo goed mogelijk in kaart te brengen, vragen wij uw ervaring met een aankoop van een besmette vogel aan ons te melden. Als er niets gedaan word, is een epidimie niet meer te vermijden. Heeft u iets anders te melden m.b.t. P.B.F.B. laat het ons weten.
Met dank aan Hareco en Bird Planet
